Του Γεράσιμου Γεωργάτου

Άμεση οριοθέτηση της Ελληνικής Α.Ο.Ζ. το αίτημα των εκλογών.

Στις 6 Μαΐου έχουμε τις βουλευτικές εκλογές στις οποίες το αίτημα του πολίτη θα πρέπει να είναι η άμεση οριοθέτηση της Ελληνικής Α.Ο.Ζ.. Το αίτημα αυτό πηγάζει από τη γνώση ότι η οριοθέτηση της Ελληνικής Α.Ο.Ζ. αποτελεί μία εφικτή στρατηγική κίνηση που μπορεί να προσφέρει την οικονομική λύση. Παρ’ όλα αυτά το θέμα δεν έχει λάβει ακόμα τις διαστάσεις που του αναλογούν, καθώς υπάρχουν αρκετοί πολίτες που δεν έχουν ενημερωθεί. Τι είναι λοιπόν η Α.Ο.Ζ.; Γιατί μπορεί να αποτελέσει οικονομική λύση για την Ελλάδα; Πώς θα πετύχουμε την οριοθέτηση και τι μπορεί να κάνει ο κάθε πολίτης προς αυτή την κατεύθυνση;

Τι είναι η Α.Ο.Ζ.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Συνθήκη του ΟΗΕ περί Ναυτικού Δικαίου (1982), η αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) θεωρείται η θαλάσσια έκταση, εντός της οποίας ένα κράτος έχει δικαίωμα έρευνας ή άλλης εκμετάλλευσης των θαλασσίων πόρων, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ενέργειας από το νερό και τον άνεμο. Εκτείνεται πέραν των εθνικών υδάτων μιας χώρας (συνήθως 12 ναυτικά μίλια) στα 200 ναυτικά μίλια από την ακτογραμμή. Η συνήθης χρήση του όρου η ΑΟΖ περιλαμβάνει τόσο τα εθνικά ύδατα, όσο και την υφαλοκρηπίδα πέραν του ορίου των 200 μιλίων. Γενικά, η ΑΟΖ μιας χώρας εκτείνεται στα 200 ναυτικά μίλια (370 χλμ) από την ακτογραμμή της. Εξαίρεση σ' αυτόν τον κανόνα αποτελούν οι περιπτώσεις όπου οι ΑΟΖ δύο ή περισσοτέρων χωρών αλληλοεφάπτονται, όταν δηλαδή οι ακτογραμμές των εν λόγω χωρών απέχουν λιγότερο από 400 ναυτικά μίλια (740 χλμ). Στην περίπτωση που οι ΑΟΖ αλληλοεφάπτονται, έγκειται στις χώρες που τις διεκδικούν να ορίσουν από κοινού θαλάσσια σύνορα. Γενικά, κάθε σημείο εντός αλληλοεφαπτόμενης περιοχής περιέρχεται στη δικαιοδοσία της εγγύτερης χώρας.

Η ΑΟΖ μιας χώρας υπολογίζεται από τα όρια των εθνικών της υδάτων και εκτείνεται προς τα έξω, μέχρι τα 200 ναυτικά μίλια. Στην έκταση της ΑΟΖ συνυπολογίζεται και η συνοριακή ζώνη, η οποία εκτείνεται για 12 ν.μ. πέραν του ορίου των εθνικών υδάτων. Οι χώρες μπορούν να αξιώνουν δικαίωμα και στην υφαλοκρηπίδα, η οποία μπορεί να εκτείνεται έως και 350 ν.μ. από την ακτογραμμή και πέραν την ΑΟΖ, ωστόσο αυτές οι περιοχές δεν λογίζονται ως μέρος της ΑΟΖ τους. Ο δια νόμου ορισμός της υφαλοκρηπίδας δεν αντιστοιχεί επακριβώς στη γεωλογική σημασία του όρου, καθώς περιλαμβάνει το υποθαλάσσιο μέρος της ξηράς, καθώς και τον πυθμένα εντός της ΑΟΖ.

 

Γιατί η Α.Ο.Ζ. αποτελεί οικονομική λύση.

Από τη στιγμή που μία χώρα οριοθετήσει την Α.Ο.Ζ της αποκτά αυτόματα το δικαίωμα να διεξάγει εντός αυτής έρευνες για υδρογονάνθρακες. Για την διεξαγωγή των ερευνών αυτών νοικιάζει θαλάσσια οικόπεδα σε εταιρείες που αναλαμβάνουν την έρευνα. Το ενοίκιο για κάθε οικόπεδο καθορίζεται έπειτα από πλειστηριασμό. Για να έχουμε μία εντύπωση των οικονομικών μεγεθών αρκεί να αναφέρουμε ότι η μικρή σε σχέση με άλλες εταιρείες «Noble energy» πλήρωνε 1 εκατομμύριο ευρώ την ημέρα για έξοδα λειτουργίας και την ενοικίαση του φτωχού σε σχέση με τα άλλα, οικόπεδο «Αφροδίτη». Η εταιρεία που αναλαμβάνει την έρευνα κερδίζει από την πώληση των γεωλογικών χαρτών που δημιουργεί. Συμπερασματικά αν αναλογιστούμε τον αριθμό των οικοπέδων στα οποία η Ελλάδα μπορεί να διεξάγει έρευνες, αντιλαμβανόμαστε ότι η Α.Ο.Ζ. προσφέρει περιθώρια για κέρδη πολύ πριν αρχίσει η οποιαδήποτε εξόρυξη, μόνο και μόνο από την ενοικίαση των οικοπέδων.

Ακόμα αξίζει να αναφέρουμε το κόστος που έχει η έρευνα για υδρογονάνθρακες καθώς επίσης και τα μεγέθη των ευρημάτων στην Κύπρο ώστε να διαπιστώσουμε τη σημαντικότητα των περιοχών για τις οποίες εκδηλώνεται ενδιαφέρον από τις εταιρείες. Για να θεωρηθεί μία ζώνη ερευνηθείσα απαιτείται να γίνουν 5 γεωτρήσεις και κάθε γεώτρηση κοστίζει 75 εκατομμύρια ευρώ ενώ η κεφαλή του γεωτρύπανου έχει τιμή της τάξεως των δισεκατομμυρίων ευρώ. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι τα οικονομικά μεγέθη είναι τέτοια που δεν επιτρέπουν λάθη από μεριάς της εταιρείας όσων αφορά την τοποθεσία. Αυτό επιβεβαιώνεται καθώς στο οικόπεδο «Αφροδίτη» το οποίο θεωρείται φτωχό τα ευρήματα φτάνουν για την παροχέτευση με ενέργεια ολόκληρης της Ευρώπης για 100 χρόνια. Αν σε αυτό το γεγονός προσθέσουμε το ότι οι ίδιες εταιρείες έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον για περιοχές που περικλείονται στην Ελληνική Α.Ο.Ζ. καταλαβαίνουμε ότι τα οικονομικά μεγέθη που προκύπτουν για την Ελλάδα μετατρέπουν το χρέος σε ποσοστό την ίδια στιγμή που οποιαδήποτε άλλη προτεινόμενη οικονομική λύση είναι ποσοστό του χρέους.

Η τελευταία φάση για την ολοκλήρωση του σχεδίου είναι η εξόρυξη και η οικονομική εκμετάλλευση των ευρημάτων. Ο ποιο εύκολος τρόπος να γίνει αυτό είναι αφού εξορυχτεί το φυσικό αέριο να υγροποιείται συμπιεζόμενο 600 φορές και να μεταφέρεται με καράβια εξαγόμενο προς ολόκληρη την Ευρώπη. Για να πραγματοποιηθεί βέβαια αυτό απαιτούνται υποδομές όπως σταθμοί υγροποίησης, χώροι αποθήκευσης καθώς και ανάπτυξη των μεγάλων λιμανιών της χώρας ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν τα πλοία που θα κάνουν την μεταφορά. Είναι φανερό λοιπόν ότι με τις κατάλληλες υποδομές μπορούμε να εκμεταλλευτούμε τους υδρογονάνθρακες των θαλασσών μας, πράγμα που θα ανακάμψει την οικονομία μας.

Εκτός όμως από τα κέρδη τα οποία προέρχονται από την άμεση εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων υπάρχουν και στρατηγικά οφέλη που προκύπτουν από την οριοθέτηση της Ελληνικής Α.Ο.Ζ., όπως το σχέδιο «Euroasia Interconnector». Πρόκειται για ένα πρόσφατο σχέδιο που στοχεύει στην δημιουργία ενός ηλεκτρικού καλωδίου το οποίο θα μεταφέρει ρεύμα που θα προέρχεται από το φυσικό αέριο. Το συγκεκριμένο καλώδιο όπως προβλέπει το σχέδιο που έχει ήδη αρχίσει να πραγματοποιείται θα ξεκινάει από το Ισραήλ και θα πορεύεται υποθαλάσσια μέχρι την Κύπρο, από την οποία διαμέσου της Κυπριακής και της Ελληνικής Α.Ο.Ζ. (που θα συνορεύουν) θα εκτείνεται μέχρι την Κρήτη και έπειτα την Πελοπόννησο. Αυτό προσφέρει αυτόματα μία συνεργασία ανάμεσα στις τρείς αυτές χώρες καθώς σε οποιοδήποτε απρόοπτο γεγονός, από ατύχημα μέχρι στρατιωτική παρέμβαση, επιτρέπει στην πληγείσα χώρα να λαμβάνει ενεργειακή βοήθεια από τις άλλες δύο. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι με την οριοθέτηση της Α.Ο.Ζ. η χώρα μας ανακάμπτει από το οικονομικό τέλμα στο οποίο έχει περιέλθει ενώ ταυτοχρόνως δημιουργεί πολύτιμες συμμαχίες.

 

Πως θα επιτύχουμε την οριοθέτηση.

Για να επιτύχουμε την οριοθέτηση της Α.Ο.Ζ. είναι προτιμότερο να αρχίσουμε κάνοντας συμφωνίες με κράτη τα οποία είναι θετικά ως προς το συγκεκριμένο θέμα και αφήνοντας τελευταία την αρνητική Τουρκία.

Συγκεκριμένα μας συμφέρει να αρχίσουμε με την Αλβανία όπου είχε γίνει παλαιότερα συμφωνία για αυτό το ζήτημα, όμως η τότε Ελληνική κυβέρνηση είχε στείλει αναρμόδιους διαπραγματευτές με αποτέλεσμα η συμφωνία να κριθεί άκυρη. Με αρμόδιους απεσταλμένους αυτή τη φορά μπορούμε να πετύχουμε έγκυρη οριοθέτηση.

Συνεχίζουμε με την Ιταλία με την οποία έχουμε ήδη συμφωνήσει για το θέμα της υφαλοκρηπίδας, οπότε το ευκολότερο είναι να επιδιώξουμε τα όρια της Α.Ο.Ζ. να είναι τα ίδια με αυτά της υφαλοκρηπίδας.

Έπειτα είναι η Λιβύη που αρνείται να αναγνωρίσει την Α.Ο.Ζ. της Γαύδου. Πιο συγκεκριμένα η Λιβύη επιθυμεί να κλείσει ο κόλπος της Σύρτις δηλαδή η Α.Ο.Ζ. της να μετράται όπως θα μετριόταν αν ο κόλπος ήταν ξηρά. Αυτό είναι εφικτό για οποιονδήποτε κόλπο αρκεί τα άκρα του να απέχουν λιγότερο από ένα συγκεκριμένο όριο. Όμως όσων αφορά τον κόλπο της Σύρτις αυτό δεν ισχύει οπότε ο μόνος τρόπος να κλείσει θα ήταν αν οι υπόλοιπες εμπλεκόμενες χώρες (Ελλάδα, Ιταλία, Μάλτα) συμφωνούσαν. Το εφικτό και επιθυμητό λοιπόν από την πλευρά μας είναι να συνεννοηθούμε με την Ιταλία και τη Μάλτα ώστε να συμφωνήσουν για το κλείσιμο του κόλπου μόνο αν η Λιβύη αναγνωρίσει την Α.Ο.Ζ. της Γαύδου. Σε ένα τέτοιο δίλημμα (αναγνώριση της Α.Ο.Ζ. της Γαύδου ή μη κλείσιμο του κόλπου της Σύρτις) η Λιβύη θα προτιμήσει να αναγνωρίσει την Α.Ο.Ζ. της Γαύδου διότι έτσι κερδίζει περισσότερο σε εμβαδόν.

Όσων αφορά την Αίγυπτο έχουμε ήδη συμφωνήσει σε ένα σημείο (το τριπλό σημείο στο οποίο συναντώνται οι Α.Ο.Ζ. της Ελλάδας, της Κύπρου και της Αιγύπτου) πατώντας λοιπόν πάνω σε αυτή την συμφωνία μπορούμε να οριοθετήσουμε την Α.Ο.Ζ. μας με την Αίγυπτο.

Στη συνέχεια έχουμε την Κύπρο που μας έχει ζητήσει δύο φορές στο παρελθόν να οριοθετήσουμε Α.Ο.Ζ. μαζί της, όμως εμείς είχαμε αρνηθεί! Στην οριοθέτηση της Α.Ο.Ζ. λοιπόν με την φιλική Κύπρο δεν θα υπάρξουν ουσιαστικές δυσκολίες.

Τέλος όσων αφορά την Τουρκία μπορούμε να προσπαθήσουμε να οριοθετήσουμε Α.Ο.Ζ. μαζί της και σε περίπτωση που αυτή αρνηθεί τότε απλώς δεν θα το κάνουμε. Θα μπορούμε ωστόσο να κάνουμε έρευνες για υδρογονάνθρακες στο υπόλοιπο ήδη οριοθετημένο κομμάτι της Α.Ο.Ζ. μας.

Ένα ερώτημα που γίνεται συχνά είναι το θέμα του Casus Belli, όμως τέτοιο θέμα δεν τίθεται καθώς εάν η Τουρκία δεν θέλει να οριοθετήσει Α.Ο.Ζ. μαζί μας τότε απλώς δεν θα το κάνει. Αρκεί να το αρνηθεί, δεν χρειάζεται η απειλή Casus Belli αφού μία οριοθέτηση δεν μπορεί να γίνει μονομερώς. Σε περίπτωση που η Τουρκία θεωρήσει  ότι η Α.Ο.Ζ. που έχουμε οριοθετήσει με την Κύπρο καταπατάει την δική της, μπορεί να προσφύγει στο δικαστήριο της Χάγης, το οποίο βέβαια θα μας δικαιώσει καθώς κάτι τέτοιο δεν θα ισχύει λόγω της ύπαρξης του συμπλέγματος Καστελόριζου (η Α.Ο.Ζ. του έχει το μέγεθος της Πελοποννήσου) και του δικαιώματός του να έχει Α.Ο.Ζ..

Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία είναι πολύ θετική όσων αφορά το θέμα της Ελληνικής Α.Ο.Ζ.. Συγκεκριμένα η Ευρώπη θα έχει την μεγαλύτερη Α.Ο.Ζ. στον κόσμο αν όλα τα κράτη της οριοθετήσουν την Α.Ο.Ζ. τους. Η συνεισφορά της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Α.Ο.Ζ. είναι μεγάλη αν σκεφτεί κανείς ότι η Ελλάδα έχει την δεύτερη μεγαλύτερη Α.Ο.Ζ. στην Μεσόγειο. Ένας ακόμα λόγος που η Ευρώπη βλέπει θετικά την Ελληνική Α.Ο.Ζ. είναι το γεγονός ότι η οριοθέτησή της επιτρέπει την μετατροπή της Ελλάδας σε πετρελαιοπαραγωγό χώρα και κατ’ επέκταση την ενεργειακή ανεξαρτητοποίηση της Ευρώπης. Εκτός αυτού το δεύτερο εξάμηνο του 2012 την προεδρία της Ε.Ε. την έχει η Κύπρος που δεν αναγνωρίζεται ως κράτος από την Τουρκία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η Τουρκία να παγώσει τις σχέσεις της με την Ε.Ε. για το διάστημα αυτό. Ένας ακόμη λόγος να οριοθετήσουμε την Ελληνική Α.Ο.Ζ. τότε. Καταλαβαίνουμε από τα παραπάνω ότι η οριοθέτηση της Ελληνικής Α.Ο.Ζ. είναι εφικτή και μάλιστα το timing είναι καλό. Γνωρίζουμε ακόμα ότι η στρατηγική αυτή κίνηση θα αποτελέσει και την οικονομική λύση για την Ελλάδα. Αυτό που πρέπει να κάνουμε λοιπόν είναι να επιδιώξουμε την Ελληνική Α.Ο.Ζ..

 

Τι μπορεί να κάνει ο κάθε πολίτης.

Σαν λαός οι Έλληνες είμαστε γκρινιάρηδες και παραπονιόμαστε ότι δεν υπάρχει πολιτική βούληση. Αυτό που ξεχνάμε όμως είναι ότι η πολιτική βούληση προκύπτει από την Λαϊκή βούληση. Συνεπώς τώρα που βλέπουμε τις δυνατότητες που προκύπτουν για την χώρα μας από την Α.Ο.Ζ., δεν έχουμε καμία δικαιολογία για να μένουμε στη γωνία, πρέπει να συμμετάσχουμε ενεργά στην διαμόρφωση της επόμενης κυβέρνησης ψηφίζοντας κόμματα που θέλουν και έχουν δηλώσει ότι θα ορίσουν την Α.Ο.Ζ.. Καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οποιαδήποτε οικονομική λύση προτείνεται είναι ποσοστό του χρέους και μόνο η Α.Ο.Ζ. μετατρέπει το χρέος σε ποσοστό. Το σύνθημα λοιπόν αυτών των εκλογών πρέπει να είναι οι Έλληνες ψηφίζουμε και ορίζουμε Α.Ο.Ζ..